آشنایی با اسکولیوز ستون فقرات

اسکولیوز ستون فقرات یکی از اختلالات شایع اسکلتی – عضلانی است که با انحراف غیر طبیعی ستون فقرات به طرفین شناخته می شود. در حالت طبیعی ، ستون فقرات از رو به رو باید کاملا صاف باشد ، اما در افراد مبتلا به اسکولیوز ، ستون فقرات به شکل حرف S یا C در می آید. این انحراف می تواند خفیف ، متوسط یا شدید باشد و در صورت عدم تشخیص و درمان به موقع ، باعث بروز مشکلات حرکتی ، درد های مزمن و حتی اختلال در عملکرد اندام های داخلی شود.

آشنایی با اسکولیوز ستون فقرات

اسکولیوز به انحراف غیرطبیعی در ستون فقرات از گردن تا پایین کمر گفته می شود که یا در اثر رشد کودکان به جهات مختلف ادامه پیدا می کند و یا از بدو تولد وجود دارد. این مشکل باعث اختلال در تقارن و تراز طبیعی بدن و درد و عوارض شدید و تغییرات وضعیتی در فرم بدن فرد می گردد.

اسکولیوز شامل سه نوع اسکولیوز ایدیوپاتیک ( در نوجوانان شایع است ) ، اسکولیوز مادرزادی ( از بدو تولد ) و اسکولیوز عصبی – عضلانی ( در اثر بیماریهایی مانند دیستروفی عضلانی یا فلج مغزی و یا اسپینا بیفیدا رخ می دهد ) می باشد.

قابل ذکر است که ستون فقرات سالم دارای انحنای طبیعی از جلو به عقب به فرم S است و به سه قسمت گردنی ، توراسیک و کمری شامل 33 مهره تقسیم بندی می شود که بر روی هم ستون فقرات را تشکیل می دهند.

مقالات دیگر : آرتریت روماتوئید و تشخیص آن

اسکولیوز ستون فقرات چگونه ایجاد می شود ؟

در بسیاری از موارد ، علت دقیق اسکولیوز مشخص نیست که به آن اسکولیوز ایدیوپاتیک گفته می شود و این نوع ، شایع ترین فرم اسکولیوز است و اغلب در دوران کودکی یا نوجوانی و هم زمان با جهش رشد بروز می کند. با این حال ، اسکولیوز می تواند علل دیگری نیز داشته باشد از جمله :

ناهنجاری های مادر زادی ستون فقرات
بیماری های عصبی – عضلانی مانند فلج مغزی یا دیستروفی عضلانی
آسیب ها یا تروما های شدید
تفاوت طول پا ها
ضعف عضلات نگهدارنده ستون فقرات

انواع اسکولیوز ستون فقرات بر اساس سن و علت ایجاد آن

اسکولیوز بر اساس سن شروع و علت ایجاد به چند دسته تقسیم می شود :

اسکولیوز مادر زادی : از بدو تولد وجود دارد و ناشی از تکامل ناقص مهره ها است.
اسکولیوز نوجوانان : شایع ترین نوع که معمولا در سنین 10 تا 18 سالگی ظاهر می شود.
اسکولیوز بزرگسالان : ممکن است در ادامه اسکولیوز دوران نوجوانی یا نتیجه فرسایش مهره ها در سنین بالا باشد.

مقالات دیگر : پنومونی ریه

علائم و نشانه های اسکولیوز ستون فقرات

علائم اسکولیوز بسته به شدت انحراف متفاوت است. در موارد خفیف ممکن است فرد هیچ علامت خاصی نداشته باشد ، اما با پیشرفت بیماری ، نشانه هایی مانند موارد زیر ظاهر شود :

نا متقارن بودن شانه ها یا لگن
برجسته شدن یک سمت قفسه سینه
انحراف بدن به یک سمت
خستگی زودرس و ردهای پشت کمر
در موارد شدید ، اختلال در تنفس یا عملکرد قلب

تشخیص اسکولیوز ستون فقرات

تشخیص اولیه اسکولیوز معمولا با معاینه بالینی انجام می شود. پزشک از بیمار می خواهد به جلو خم شود تا نامتقارنی شانه ها یا برجستگی پشت مشخص شود. برای تشخیص دقیق و تعیین شدت انحراف ، تصویر برداری با اشعه ایکس یا رادیولوژی ضروری است. میزان انحراف با زاویه ای به نام زاویه کاب اندازه گیری می شود. در برخی موارد ، برای بررسی دقیق تر ساختار ستون فقرات یا آسیب های عصبی ، از ام آر آی یا سی تی اسکن نیز استفاده می گردد.

عوارض احتمالی اسکولیوز ستون فقرات

در صورت عدم درمان ، اسکولیوز می تواند به مروز زمان پیشرفت کند و مشکلاتی مانند دردهای مزمن ستون فقرات ، کاهش دامنه حرکتی ، تغییر شکل ظاهری بدن ، کاهش ظرفیت تنفسی و کاهش کیفیت زندگی را به دنبال داشته باشد.

روش های درمان اسکولیوز ستون فقرات

درمان اسکولیوز به سن بیمار ، شدت انحراف و سرعت پیشرفت بیماری بستگی دارد. گزینه های درمانی شامل :

پایش و پیگیری دوره ای : در موارد خفیف
فیزیوتراپی و تمرینات اصلاحی : برای تقویت عضلات و کاهش درد
استفاده از بریس : در نوجوانان با انحراف متوسط
جراحی : در موارد شدید یا پیش رونده که خطر آسیب به اندام ها وجود دارد.

نقش سبک زندگی در کنترل اسکولیوز ستون فقرات

داشتن فعالیت بدنی مناسب ، حفظ وضعیت صحیح نشستن و ایستادن ، تقویت عضلات مرکزی بدن و مراجعه منظم به پزشک ، نقش مهمی در کنترل و جلوگیری از پیشرفت اسکولیوز دارد. تشخیص زودهنگام ، کلید اصلی موفقیت در درمان این بیماری است.

کلام آخر

اسکولیوز ستون فقرات یک بیماری قابل کنترل است ، به شرط آن که به موقع تشخیص داده شود. آگاهی والدین ، معاینات دوره ای کودکان و پیگیری منظم درمان ، می تواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کرده و کیفیت زندگی فرد مبتلا را به میزان قابل توجهی بهبود بخشد.

مرکز تصویربرداری نگاه – مارلیک – آتیه رشت

شماره تماس : 0133417 - 09116184803

اینستاگرام : https://instageram.com/tasvirbardarinegah

سایت : https://nmamic.ir/

آدرس : رشت – بلوار انصاری – روبروی بانک سپه – کوچه مسعود