‹ بازگشت

سیروز کبدی چیست و تفاوت آن با فیبروز کبدی

کبد یکی از حیاتی ترین اندام های بدن است که وظایف متعددی از جمله متابولیسم مواد غذایی ، ذخیره ویتامین ها و مواد معدنی ، سم زدایی از خون و تولید پروتئین های حیاتی را بر عهده دارد. آسیب مداوم به سلول های کبدی می تواند منجر به تغییرات ساختاری در بافت این اندام شود. در این میان ، دو واژه مهم یعنی فیبروز کبدی و سیروز کبدی اغلب به کار برده می شود. بسیاری افراد این دو اصطلاح را یکسان می دانند ، در حالیکه تفاوت های اساسی میان آنها وجود دارد.

فیبروز کبدی چیست ؟

فیبروز کبدی یک مرحله پاتولوژیک است که در آن بافت طبیعی و سالم کبد به تدریج با بافت فیبروتیک جایگزین می شود. این فرایند نتیجه التهاب مزمن یا آسیب های طولانی مدت کبدی است. در واقع فیبروز کبد واکنش طبیعی بدن برای ترمیم زخم ها و آسیب هاست ، اما وقتی شدت و تداوم آسیب زیاد شود ، این واکنش ترمیمی از کنترل خارج شده و تبدیل به یک مشکل جدی می گردد.

از مهم ترین علل فیبروز می توان به هپاتیت های ویروسی مزمن ، مصرف طولانی مدت الکل ، کبد چرب غیر الکلی و برخی بیماری های متابولیک اشاره کرد. در این مرحله ، عملکرد کلی کبد هنوز تا حدی حفظ شده و اگر علت زمینه ای کنترل یا حذف شود ، روند فیبروز می تواند متوقف و تا حدی معکوس شود.

مقالات دیگر : تشخیص کبد چرب با فیبرواسکن

سیروز کبدی چیست ؟

سیروز مرحله پیشرفته و غیر قابل برگشت فیبروز کبدی است. در سیروز ، بافت فیبروتیک آنقدر گسترش پیدا می کند که ساختار طبیعی کبد به شدت به هم می ریزد. تشکیل ندول های بازسازی در میان بافت فیبروتیک ، جریان خون کبد را مختل کرده و عملکرد حیاتی این اندام به طور حیاتی آسیب می بیند.

سیروز نه تنها باعث کاهش ظرفیت کبد برای انجام وظایف طبیعی خود می شود ، بلکه عوارض خطرناکی مانند فشار خون پورتال ، واریس مری ، آسیت ، انسفالوپاتی کبدی و حتی سرطان کبد را نیز به همراه دارد. متاسفانه در این مرحله امکان بازگشت به بافت سالم وجود ندارد و تنها راه درمان قطعی ، پیوند کبد است.

مقالات دیگر : ام آر آی کبد چه چیزهایی را نشان می دهد؟

تفاوت های کلیدی بین فیبروز و سیروز کبدی :

1. ماهیت بیماری :

فیبروز : پاسخ اولیه و تدریجی به آسیب های مزمن کبدی است که هنوز قابل برگشت می باشد.

سیروز : مرحله انتهایی و برگشت ناپذیر بیماری کبدی است که ساختار اندام را به طور کامل تخریب می کند.

2. ساختار بافتی :

فیبروز : رشته های کلاژن و بافت همبند در اطراف سلول های کبدی رسوب می کنند ، اما معماری کلی کبد هنوز نسبتا حفظ شده است.

سیروز : گره های بازسازی به همراه دیواره های فیبروتیک گسترده ، شکل طبیعی لوبول های کبدی را نابود می کند.

3. عملکرد کبد :

فیبروز : عملکرد کبد کاهش جزئی دارد و در بسیاری بیماران علائم بالینی آشکار نمی شود.

سیروز : عملکرد کبد به شدت مختل شده و بیمار دچار نشانه های بالینی متعدد می گردد.

4. امکان درمان و بازگشت :

فیبروز : در صورت درمان علت اصلی ، می تواند تا حدی بهبود یابد.

سیروز : غیر قابل بازگشت است و درمان قطعی فقط با پیوند کبد امکان پذیر است.

5. علائم بالینی :

فیبروز : اغلب بدون علامت است و تنها با آزمایش های خونی یا روش های تصویر برداری فیبرو اسکن تشخیص داده می شود.

سیروز : علائمی مانند خستگی مزمن ، زردی پوست و چشم ها ، ورم شکم و پاها ، خون ریزی های غیر عادی ، گیجی و کاهش وزن شدید را به همراه دارد.

روش های تشخیص فیبروز و سیروز کبدی

تشخیص فیبروز و سیروز کبدی بر اساس ترکیبی از روش ها انجام می شود :

• آزمایش های خون مانند ارزیابی آنزیم های کبدی ALT  و AST
• الاستوگرافی یا فیبرو اسکن برای سنجش سفتی کبد
• بیوپسی کبد که دقیق ترین روش است اما تهاجمی محسوب می شود.
• سونوگرافی کبد
• ام آر آی کبد

پیشگیری و مدیریت سیروز کبدی

برای جلوگیری از پیشرفت سیروز باید عوامل خطر کنترل شود :

• واکسیناسیون و درمان به موقع هپاتیت
• پرهیز از مصرف الکل
• مدیریت وزن و پیشگیری از کبد چرب
• پایش منظم بیماران مبتلا به فیبروز

در صورت ابتلا به سیروز ، درمان ها بیشتر حمایتی اند و شامل دارو های کاهنده فشار خون پورتال ، کنترل آسیت و مدیریت عوارض می شوند.

مرکز تصویربرداری نگاه – مارلیک – آتیه رشت

شماره تماس : 0133417 - 09116184803

اینستاگرام : https://instageram.com/tasvirbardarinegah

سایت : https://nmamic.ir/

آدرس : رشت – بلوار انصاری – روبروی بانک سپه – کوچه مسعود