آشنایی با آسیت

آسیت به تجمع مایع در شکم گفته می شود و نشانگر عملکرد نادرست کبد است. آسیت می تواند بر کیفیت زندگی تاثیر منفی گذاشته و علائم آزار دهنده مانند درد و تورم شکم ، مشکل در تنفس و راه رفتن و ... ایجاد کند که بدین جهت پزشکان از دارودرمانی و روشهایی مانند تخلیه آسیت برای بهبود علائم بیمار و کاهش خطر عوارض آسیت استفاده می کنند.

آسیت چیست؟ آشنایی با آسیت

آسیت یا ascites زمانی رخ می دهد که مایعات زیادی در شکم بیمار انباشته شود که باعث افزایش وزن و تورم و بزرک شدن شکم می گردد بطوریکه راه رفتن و حرکت کردن را برای بیمار سخت می کند. اندامهای شکمی مانند معده ، کلیه و روده و کبد و ... توسط پرده یا لایه بافتی به نام صفاق یا رتروپریتوئن پوشیده شده است که دو لایه دارد و آسیت زمانی رخ می دهد که مایع بین این دو لایه صفاق تجمع یابد.

بدین ترتیب این مایع می تواند به مانند توپ یا هندوانه در شکم با جابجایی و تکان خوردن باعث درد و ناراحتی گردد. اغلب آسیت در اثر بیماری کبدی مانند سیروز کبدی ایجاد می شود که سیروز نیاز به درمانهایی مانند پیوند کبد دارد.

مقالات دیگر : روشهای تشخیص سیروز کبدی

علائم بیماری آسیت

بزرگ شدن شکم
افزایش وزن
تورم یا ادم مچ پا
تنگی نفس
مشکلات گوارشی مانند درد شکم ، یبوست و سوء هاضمه و نفخ
کمر درد
مشکل در حرکت کردن و نشستن
خستگی

دلایل ایجاد آسیت چیست؟

سیروز کبدی : شایع ترین علت ایجاد آسیت است.
نارسایی کلیه
نارسایی احتقانی قلب
سرطان اندامهای مختلف شکم یا لگن
بیماری سل
سندرم نفروتیک : کمتر شایع است.

عوامل خطر آسیت چیست؟

ابتلا به بیماری سیروز
هپاتیت B
هپاتیت C
هپاتیت خودایمنی
استئوهپاتیت مرتبط با اختلال عملکرد متابولیک یا MASH
اختلال مصرف الکل
بیماری ژنتیکی کبد همچون هموکروماتوز یا بیماریویلسون

مقالات دیگر : روشهای تشخیص فیبروز کبدی

عوارض آسیت چیست؟

درد و ناراحتی در ناحیه شکم ، اختلال در تنفس ، کندی حرکت و نشست و برخاست به دلیل بزرگ شدن شکم ، اختلال در غذا خوردن و راه رفتن و دیگر فعالیتهای روزانه از عوارض آسیت است.
عفونت : در مواردی ممکنست آسیت عفونی شود ( پریتونیت ) و با تب و درد معده همراه باشد که نیاز به درمان آنتی بیوتیک وریدی است.
نارسایی کلیه : در صورت تشدید سیروز رخ می دهد.
فتق مرتبط با آسیت : به دلیل افزایش فشار شکم
هیدروتوراکس کبدی یا جمع شدن مایع اطراف ریه ها : در صورت نشت مایع آسیت شکمی به ریه ها ایجاد شده و با علائمی همچون سرفه و تنگی نفس و هیپوکسمی یا کمبود اکسیژن در خون همراه است.

تشخیص آسیت چگونه است؟

معاینه فیزیکی توسط پزشک به همراه بررسی سوابق پزشکی و علائم بیمار
آزمایش خون برای بررسی کلیه و کبد
تصویربرداری پزشکی : سونوگرافی و سی تی اسکن شکم از جمله مواردی است که برای بررسی آسیت تجویز می گردد که بررسی مایع آسیت و نواحی درگیر و سایز کبد کمک می کند.
پاراسنتز : برای خارج کردن مایع آسیت از شکم پزشک از سوزن استفاده می کند و پس از تخلیه مایع را به آزمایشگاه به جهت بررسی از نظر عفونت و سرطان و دیگر بیماریها ارسال می نماید.

درمان آسیت

محدود کردن سدیم
مصرف داروهای ادرار آور به جهت تخلیه سریعتر مایعات و سدیم اضافی از بدن
درمان بیماریهای زمینه ای مانند شیمی درمانی برای کوچک کردن تومور در بیماران مبتلا به کنسر و جلوگیری از تجمع مایعات در بدن
تخلیه آسیت : در این مورد پزشک با استفاده از سوزن مخصوص مقدار زیادی از مایع آسیت را از شکم تخلیه می کند.
شانت پورتوسیستمیک داخل کبدی از راه ورید ژوگولار : برای جلوگیری از نشت مایعات بهشکم
پیوند کبد : در موارد شدید ابتلا به سیروز کبدی لازم است.

مقالات دیگر : پانکراتیت چیست؟

سوالات آسیت

در صورت تورم شکم چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

در صورت ابتلا به سیروز کبدی و علائمی مانند افزایش وزن ، افزایش سایز شکم ، تنگی نفس و یا در موارد اورژانسی تب ، درد شدید شکم و عفونت باید سریعا به پزشک مراجعه کرد.

سیروز کبدی چگونه باعث آسیت می شود؟

در بیماری سیروز ، کبد آسیب دیده و بر نحوه جریان خون کبدی تاثیر منفی می گذارد که این آسیب باعث فشار در ورید پورتال خون شده که به آن فشار خون پورتال گویند ( ورید پورتال خون را به کبد منتقل می کند ). در این صورت یک سیگنال نادرست به کلیه ها ارسال می شود تا سدیم و آب را در خود نگه دارد که در طولانی مدت باعث ورود آب و نمک به داخل حفره شکم می گردد.

مرکز تصویربرداری نگاه – مارلیک – آتیه رشت

شماره تماس : 0133417 - 09116184803

اینستاگرام : https://instageram.com/tasvirbardarinegah

سایت : https://nmamic.ir/

آدرس : رشت – بلوار انصاری – روبروی بانک سپه – کوچه مسعود