واریس مری چیست؟

واریس مری ، رگهای متورم مری ( لوله ای که گلو را به معده متصل می کند ) است که اغلب در مبتلایان به بیماری های جدی کبدی دیده می شود. در این مقاله به بررسی واریس مری ، علائم ، عوامل خطر و ... می پردازیم.

واریس مری چیست؟

واریس مری در اثر انسداد جریان خون به سمت کبد ایجاد می شود که دلیل آن وجود لخته یا بافت زخم در کبد می باشد. برای اینکه جریان خون در کبد ادامه یابد ، عموما به سمت عروق خونی کوچک هدایت می شود که برای انتقال مقادیر بالای خون طراحی نشده اند و در این صورت دچار پارگی و نشت خون و خونریزی می شوند بطوریکه می تواند تهدید کننده زندگی باشد. بدین منظور پزشکان برای پیشگیری از خونریزی یا توقف خونریزی ، درمانهای دارویی مختلفی ارائه می دهند.

قابل ذکر است که افراد مبتلا به سیروز کبدی بیشتر در معرض واریس مری هستند و از ابتدای تشخیص بیماری سیروز در حدود 30 درصد دچار فشار خون ورید پورتال و واریس مری می شوند. بیشتر این افراد ( در حدود 90 درصد ) در مدت زمان 10 سال آینده به واریس مری مبتلا خواهند شد. عموما سیروز شدید باعث افزایش فشار و بزرگ تر شدن واریس ها و پارگی عروق و خونریزی احتمالی می شود.

علائم واریس مری چیست؟

قابل توجه است که واریس مری تا زمانی که خونریزی نکند ، علائمی ندارد و حتی زمان بلعیدن غذا نیز نشانه ای ایجاد نمی کند. بر خلاف واریس پا از بیرون قابل مشاهده نبوده و عروق متورم در عمق قفسه سینه در پایین مری یعنی محل اتصال مری به معده وجود دارد. علائم واریس مری شامل :

بالا آوردن خون به میزان زیاد
مدفوع سیاه و خونی
سرگیجه یا سبکی سر در اثر کاهش حجم خون
بیهوشی در موارد خونریزی شدید

چنانچه ذکر شد افراد دارای علائم بیماری کبدی یا مبتلایان به سیروز کبدی ، بیشتر در معرض واریس مری بوده و علائم زیر را مشاهده می کنند :

یرقان یا زردی پوست و چشم
کبودی سریع پوست یا خونریزی
تجمع مایع آسیت در شکم

مقالات دیگر : انسداد روده چیست؟

دلایل ابتلا به واریس مری چیست؟

افراد مبتلا به سیروز کبدی در کبد جای زخم یا بافت اسکار دارند که این مشکل باعث انسداد عروق خونی در کبدی می گردد. با انسداد رگها ، جریان خون به سمت کبد متوقف شده و افزایش خون در عروق باعث افزایش فشار در سیاهرگ بزرگ ( Portal vein ) که خون را به کبد می رساند می شود.

در نهایت فشار خون بالا در ورید پورتال باعث انتقال خون به مسیرهای دیگر مانند وریدهای کوچکتر ( بخش تحتانی مری) می شود که این وریدها دیواره نازکی داشته و در اثر هجوم خون متورم و گاها پاره شده و خونریزی می کنند.

اسکار شدید کبد ( سیروز ) : بیماریهایی مانند عفونت هپاتیت ، بیماری کبدی الکلی ، کبد چرب و کلانژیت صفراوی اولیه منجر به سیروز می شوند.
ترومبوز یا لخته شدن خون : لخته خون در ورید پورتال منجر به واریس مری می شود.
عفونت انگلی یا شیستوزومیازیس به کبد ، ریه ، روده ، مثانه و ... آسیب زده و در افریقا ، امریکای جنوبی و خاورمیانه و شرق آسیا دیده می شود.

عوامل خطر واریس مری چیست؟

گرچه افراد مبتلا به بیماری پیشرفته کبدی مانند سیروز دچار واریس مری می شوند اما خوشبختانه بیشتر آنها دچار خونریزی نشده و در شرایط فشار بالای ورید پورتال ، وجود واریس های بزرگ مری ، وجود لکه های قرمز بر روی واریسها ، سیروز شدید یا نارسایی کبد ، ادامه مصرف الکل و عدم ترک آن و در صورت خونریزی قبلی ناشی از واریس مری احتمال خونریزی بیشتر می باشد.

عوارض واریس مری چیست؟

خونریزی را می توان جدی ترین عوارض واریس مری بشمار آورد بطوریکه در صورت یک بار خونریزی احتمال خونریزی دوباره وجود دارد. از طرفی در صورتی که بیمار در اثر خونریزی خون زیادی از دست دهد ممکنست منجر به شوک و مرگ وی شود.

مقالات دیگر : آشنایی با برونشیت

پیشگیری و درمان واریس مری چیست؟

پیشگیری از واریس مری در مبتلایان به سیروز وجود ندارد اما داروهای مسدود کننده بتا از خونریزی در این افراد جلوگیری می کند گرچه از تشکیل واریس مری پیشگیری نمی کند.

عدم مصرف الکل : در صورت ابتلا به بیماری های کبدی باید الکل را ترک کنید چرا که کبد مسئول پردازش الکل بوده و مصرف الکل می تواند به کبد آسیب دیده فشار بیشتری وارد کند.
رعایت رژیم غذایی سالم : رژیم غذایی مملو از میوه و سبزی تازه ، غلات کامل و پروتئين کم چرب مصرف کنید و از مصرف غذاهای چرب پرهیز نمایید.
وزن خود را در محدوده سالم نگه دارید : به دلیل اینکه تجمع چربی زیاد در بدن به کبد آسیب رسانده و چاقی می تواند عوارضی همچون سیروز کبدی ایجاد کند.
از مواد شیمیایی ( شوینده ها و اسپری های حشره کش ) به میزان کم استفاده کنید و جوانب احتیاط را رعایت نمایید. از آنجا که کبد سموم را از بدن دفع می کند لذا میزان سموم مانند مواد شمییاییرا محدود کنید تا کبد فرصت استراحت داشته باشد.
از ابتلا به هپاتیت جلوگیری کنید با عدم استفاده از سوزن مشترک ، عدم داشتن رابطه جنسی محافظت نشده

مرکز تصویربرداری نگاه – مارلیک – آتیه رشت

شماره تماس : 0133417 - 09116184803

اینستاگرام : https://instageram.com/tasvirbardarinegah

سایت : https://nmamic.ir/

آدرس : رشت – بلوار انصاری – روبروی بانک سپه – کوچه مسعود

https://nmamic.ir/CT/

https://nmamic.ir/blog/%D8%B3%D9%88%D9%86%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%87-%DA%86%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D9%87%D8%AF/#wbb1

https://nmamic.ir/blog/%D9%84%D9%86%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%AA-%DB%8C%D8%A7-%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%85-%D8%BA%D8%AF%D8%AF-%D9%84%D9%86%D9%81%D8%A7%D9%88%DB%8C-%D9%88-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D9%86/#wbb1