نگاه . آتیه . مارلیک

Negah. Marlik. Atiyeh. Medical Imaging Center

 

نقش ام آر آی در تشخیص بیماری ام اس

 

از زمان اختراع ام آر آی تا به امروز نقش مهمی در تشخیص بیماری ام اس دارد و در واقع بیشتر از 90 درصد بیماران مبتلا تشخیص بیماری ام اس خود را با انجام ام آر آی تایید می کنند. بدین جهت ام آر آی مغز در مقایسه با سایر روشهای تصویربرداری از مغز نظیر سی تی اسکن بهترین روش تصویربرداری برای تشخیص ام اس می باشد که بخوبی پلاکها و ضایعات مغری را نشان می دهد.

 

بیماری ام اس یا مالتیپل اسکلروزیس

بیماری ام اس یک بیماری طولانی مدت مزمن سیستم عصبی مرکزی است که یک بیماری خود ایمنی محسوب شده بطوریکه بدن به اشتباه به خود حمله می کند و باعث ایجاد پلاکهایی در مغز و حتی نخاع می شود. ام اس را می توان یک بیماری غیر قابل پیش بینی دانست که بر روی بیماران مختلف بطور متفاوت تاثیر می گذارد و در برخی بدون علامت و در برخی دیگر دارای علائم خفیف و در بعضی دیگر شدیدتر است. در بیماری ام اس ارتباط بین مغز و سایر قسمتهای بدن مختل شده و کم کم با پیشرفت بیماری بدن توانایی خود را در دیدن ، نوشتن ، گفتار ، راه رفتن و ... از دست می دهد.

میلین یک ماده پروتئینی و چربی است که از رشته های عصبی محافظت می کند و دور تا دور این رشته ها قرار گرفته که در بیماری ام اس سیستم ایمنی به میلین حمله کرده و باعث تخریب آن می شود. با آسیب میلین ، بافت اسکار به نام اسکلروز تشکیل می شود که به آنها پلاک یا ضایعات گفته می شود. بدین ترتیب در بیماری ام اس اعصاب آسیب دیده و نمی تواند به طور معمول عمل کند.

ام اس می تواند باعث حملات مکرر شود که به آن ام اس عود کننده فروکش کننده گویند. اما در صورتی که علائم در طول زمان بدون حملات واضح پیشرفت کند ، ام اس پیشرونده اولیه نامیده می شود.

عوامل موثر در ابتلا به بیماری ام اس

  1. اختلالات خود ایمنی
  2. عوامل عفونی نظیر ویروس
  3. ژنتیک
  4. فاکتورهای محیطی

علائم بیماری ام اس

اولین علائم ام اس ، تاری یا دوبینی است و علائم در بیماری ام اس غیر قابل پیش بینی بوده به گونه ای که می تواند کوتاه مدت یا بلند مدت و یا خفیف و یا شدید باشد. از دیگر علائم ام اس ، تورم عصب بینایی یا از دست دادن بینایی ، کاهش یا از دست دادن شنوایی ، درد ، مشکل در راه رفتن و تعادل ، بی حسی دست و پا ، سوزن سوزن شدن یا پارستزی ، از دست دادن احساس ، افسردگی ، ضعف عضلانی ، مشکل در ایستادن ، فلج ، سفتی یا اسپاسم عضلانی ، خستگی ، مشکل در گفتار ، لرزش ، سرگیجه ، مشکلات روده و مثانه ، تغییرات عملکرد جنسی و مشکلات در تمرکز و توجه و دقت و یا حافظه را می توان نام برد.

ام آر آی مغز و تشخیص بیماری ام اس

ام آر آی یک نوع روش تصویربرداری با میدان مغناطیسی یا آهن ربا و امواج رادیویی است که با انجام ام آر آی مغز ، تصاویر تهیه شده از پوشش میلین و نواحی آسیب دیده مغزی ، ضایعات یا پلاک ها را در سیستم عصبی مرکزی نشان می دهد. همچنین ضایعات مغزی در هر دو ماده سفید و خاکستری مغز قابل مشاهده است. از طرفی از ام آر آی به منظور نظارت و موثر بودن درمان بیماری ام اس نیز در طول زمان کمک گرفته می شود

دستگاه ام آر آی دارای یک تخت داخل یک دستگاه بزرگ استوانه ای است که دور تا دور تحت را فراگرفته و بیمار باید بر روی تخت دراز بکشد و در طول انجام ام آر آی بدون حرکت بماند تا تصاویر درستی از مغز وی گرفته شود. . لازم به توضیح است که ام آر آی روشی بدون درد است اما دستگاه ام آر آی دارای سر و صدای زیادی می باشد. عموما تصویربرداری ام آر آی مغز 15 دقیقه طول می کشد اما برای موارد ام اس ام آر آی با کنتراست تزریقی انجام می شود که در طول زمان انجام ام آر آی به بیمار ماده حاجب به منظور وضوح بیشتر پلاکها و فعال بودن پلاکها تزریق می شود که معمولا 30 تا 40 دقیقه طول می کشد.

در صورت گسترش بیماری ام اس به نواحی دیگر نظیر نخاع گردن ، توراسیک و کمر ، پزشک انجام ام آر آی از این نواحی را نیز تجویز می کند. لازم به توضیح است که برخی پلاکها ممکنست در مناطقی در مغز و بدون علامت باشند و برخی دیگر دارای علائم باشند ، بدین جهت سکانس های مختلفی در ام آر آی گرفته می شود تا این نوع پلاکها مشخص شود که نوع متداول آن T2-weighted  برای تشخیص آسیب میلین در مغز و نخاع می باشد. همچنین سکانس FLAIR برای تشخیص آسانتر ضایعات و پلاکها تهیه می شود.

ام آر آی و انواع ام اس

  1. سندرم جدا شونده بالینی یا CIS : اولین دوره علائم ام اس توسط بیمار تجربه می شود که به علت التهاب در سیستم عصبی مرکزی اتفاق می افتد و تا 24 ساعت ممکنست علائم ادامه پیدا کند. در این مرحله در ام آر آی مغز بیمار ضایعات و پلاک دیده می شود. این نوع از ام اس در حدود 60 تا 80 درصد به انواع دیگر ام اس تبدیل می شود.
  2. ام اس عود کننده فروکش کننده یا RRMS : انجام ام آر آی مغز حداقل دو ناحیه مجزای آسیب دیده را در مقاطع مختلف زمانی در بیماران ام اس نشان می دهد و این نوع ام اس ، بیشترین تعداد ضایعات و پلاکهای جدید را در بین انواع ام اس ایجاد خواهد کرد.
  3. ام اس پیشرونده اولیه یا  PPMS :  در این نوع ام اس تعداد ضایعات مغزی و نیز ضایعات حاوی سلولهای التهابی کمتر است و ضایعات بیشتر در نخاع بیماران نسبت به دیگر انواع ام اس شکل می گیرد.
  4. ام اس پیشرونده ثانویه یا SPMS : این نوع ام اس در افراد مبتلا به ام اس نوع عود کننده-فروکش کننده رخ می دهد و در طول زمان علائم آن بدتر می شود. اگرچه ممکنست علائم بیمار شدید شود اما ام آر آی افزایش یا رشد التهاب را نشان ندهد چرا که بدتر شدن علائم مربوط به آسیب عصبی قدیمی است.

شماره تماس : 0133417 - 09116184803

اینستاگرام : https://instageram.com/tasvirbardarinegah

سایت : https://nmamic.ir/

آدرس : رشت بلوار انصاری روبروی بانک سپه کوچه مسعود