‹ بازگشت

سرطان و راه های تشخیص آن

سرطان یک اصطلاح وسیع است که به انواع بیماریها در نقاط مختلف بدن اشاره می کند از تومورهای قابل لمس و قابل دید گرفته تا تومورهایی که بطور کل مخفی و بدون علامت هستند. اما سرطان ها یک وجه مشترک دارند که آن هم رشد غیر قابل کنترل و بیش از حد سلولهای غیر طبیعی در بدن است. در ادامه به توضیح درباره سرطان و راه های تشخیص آن می پردازیم.

برای تشخیص بیماری سرطان در ابتدا پزشکان دیگر علل احتمالی مشکل بیمار را رد می کنند و سپس با انجام آزمایشات و تصویربرداری های مختلف نوع سرطان ، میزان تهاجم آن، گسترش آن و  ... را تشخیص می دهند تا بهترین راهکارهای درمانی برای بیمار ارائه شود.

سرطان چیست ؟

سرطان یک بیماری شایع است که به واسطه رشد بی رویه سلول های بدن به وجود می آید و به سایر قسمت های بدن آسیب می رساند. سرطان بدون هیچ محدودیتی در هر قسمتی از بدن می تواند به وجود آید. به طور معمول در بدن انسان سلول های زیادی رشد می کنند و تکثیر می شوند تا سلول های جدید جای سلول های قدیمی که از بین رفته اند را بگیرد اما گاهی این چرخه طبیعی بهم می ریزد و سلول های آسیب دیده و غیر طبیعی به جای اینکه از بین بروند و جای خود را به سلول های جوان تر بدهند ، رشد می کنند و تکثیر می یابند.

این سلولها توده هایی را تشکیل می دهند که می توانند سرطانی و یا غیر سرطانی باشند. توده های غیر سرطانی همان تومور های خوش خیم هستند که در جای خود باقی می مانند و به سایر نقاط بدن آسیبی نمی زنند در حالیکه تومور های بدخیم یا سرطانی گسترش می یابند و بافت های مجاور را درگیر می کنند و یا به سایر نقاط دور در بدن حمله می کنند.

مقالات دیگر : تشخیص مشکلات مغزی با ام آر آی مغز تزریقی

نام گذاری سرطان

هر نوع سرطان عموما به قسمتی از بدن که از آن نشات گرفته نامیده می شود ، حتی زمانی که متاستاز شود و به دیگر نقاط بدن گسترش یابد باز هم با همان نام اولیه باقی می ماند. بعنوان مثال در صورتی که فردی مبتلا به سرطان آدرنال باشد و به کلیه و ریه منتل شود ، سرطان آدرنال بعنوان سرطان اولیه باقی مانده و سرطان ریه و کلیه دو نمونه از تومورهای ثانویه محسوب می شوند.

انواع سرطان

سرطان را نباید تنها یک بیماری محسوب کرد بلکه گروهی از بیماریها است که باعث تغییر و رشد سلولهای بدن بصورت خارج از کنترل می شود. انواع سرطان بر اساس نوع مایع و بافت اولیه که در آن تشکیل می شود ، دسته بندی می گردد.

کارسینوم

سرطانی است که در حدود 80 تا 90 درصد موارد سرطان را به خود اختصاص داده و در بافت اپیتلیال یا بافت پوششی تشکیل می شود و از آنجا که بافت پوششی بر روی سطوح خارجی و داخلی بدن نظیر دیواره رگ ها و حفره های کوچک و پوست اجتماع می کنند لذا سلولهای سرطانی در این بافت باعث پوشانده شدن سطوح اندام ها و غدد و ساختارهای بدن می گردد. یکی از موارد کارسینوم سرطان غشای معده است و بعلاوه کارسینوم بر اندام ها و غدد نظیر پستان شیرده تاثیر می گذارد.

از انواع کارسینوم می توان به ملانوما ، کارسینوم سلول مرکل ، کارسینوم سلول بازال و کارسینوم پوست سلول سنگفرشی اشاره کرد.

سارکوم

تومور بدخیم که در بافت همبند نظیر غضروف و تاندون  ، استخوان یا چربی و یا عضلات رشد کرده و شایع ترین آن تومور استخوانی در جوانان است. انواع سارکوم مانند استئوسارکوم ( استخوان ) ، کندرو سارکوم ( غضروف ) ، سارکوم بافت نرم ، سارکوم یوئینگ و کروندروسارکوم می باشد.

لنفوم

سرطان نشات گرفته از غدد یا غدد لنفاوی ، لنفوم نامیده شده که به دو دسته لنفوم هوچکین و لنفوم غیر هوچکین تقسیم بندی می شود و البته دارای موارد دیگری مانند لنفوم جلدی نیز می باشد. لازم به توضیح است غدد سیستم لنفاوی وظیفه تولید گلبولهای سفید و پاکسازی مایعات بدن را در مغز و سینه به عهده دارد.

سرطان خون یا لوسمی

این نوع سرطان یک سرطان مغز استخوان است که از تولید گلبولهای قرمز و سفید و پلاکت خون جلوگیری کرده و شامل لوسمی میلوژن حاد ، لوسمی میلوژن مزمن ، لوسمی لنفوسیتی حاد و لوسمی لنفوسیتی مزمن می باشد که اطلاحات میلوژن ( دسته ای از گلبولهای سفید به نام سلولهای میلوئید ) و لنفوسیتی ( دسته ای از گلبولهای سفید خون به نام لنفوسیت ) در آن نشانگر سلولهای درگیر سرطان هستند. از دیگر انواع لوسمی می توان به لوسمی میلوئیدی آگنوژنیک ، لوسمی سلول مویی ، ترومبوسیتمی ضروری یا ET و سندروم میلودیسپلاستیک MDS اشاره کرد.

قابل ذکر است که گلبولهای سفید خون از بدن در برابر عفونت محافظت کرده و گلبولهای قرمز برای پیشگیری از کم خونی مورد نیازند. همچنین پلاکت های خون از بدن در برابر کبودی و خونریزی مراقبت می کنند.

میلوما

میلوما در سلولهای پلاسمایی مغز استخوان رشد کرده و در استخوان های زیادی تجمع می یابند و تومورهای استخوانی به نام مولتیپل میلوما Multiple Myeloma را تشکیل می دهند و یا در یک استخوان جمع شده و یک تومور به نام پلاساسیتوما را ایجاد می کند.

مقالات دیگر : ام آر آی زانو

مراحل سرطان

برای مرحله بندی سرطان از معیارهایی نظیر سایز تومور ، نزدیک یا دور بودن به غدد لنفاوی و یا سایر اندام ها و میزان گسترش به بافت های مجاور استفاده می شود که برای این منظور تصویربرداری پزشکی نظیر سی تی اسکن یا اسکن استخوان کمک کننده است. مراحل سرطان به صورت اعداد 0 تا 4 یا 0 تا IV نمایش داده می شود که هر چه عدد بالاتر باشد ، سرطان پیشرفت زیادی کرده است. اما در مقابل برای مراحل ابتدایی سرطان از حروف یا کلمات دیگر استفاده می شود. پس از تشخیص سرطان ، پزشک با تعیین مرحله سرطان اقدام به برنامه ریزی برای درمان سرطان می کند.

روش های تشخیص سرطان

در قدم اول بهتر است بدانید هیچ آزمایش غربالگری ای وجود ندارد که سرطان را به طور واضح تشخیص دهد از این رو در صورت وجود علائم و نشانه های غیر طبیعی در مورد سابقه پزشکی شما و خانواده تان شروع می کند. در ابتدا با انجام معاینات فیزیکی در مطب تست را شروع می کند و سپس آزمایش های تصویر برداری ، آزمایش های خون مخصوص و گاهی بیوپسی را برای تشخیص قطعی سرطان تجویز می کند.

قابل ذکر است که انجام آزمایش خون و سطوح کم یا زیاد برخی مواد در بدن بیمار می توان نشانه هایی از برخی سرطان ها باشد. در نتیجه آزمایش خون ، ادرار و سایر آزمایش های وابسته می تواند به پزشک در تشخیص بیماری کمک کند. اما همیشه نتیجه غیر طبیعی آزمایشات نشانه سرطان نیست و آزمایشاتی همچون تصویر برداری و بیوپسی در تشخیص سرطان می توانند موثر باشند.

البته خوب است به این مورد توجه کنید که نتایج آزمایش از فردی به فرد دیگر متغیر است که این موارد به سن فرد ، جنسیت ، نژاد ، سابقه بیماری و سلامت عمومی فرد بستگی دارد. نا گفته نماند در برخی موارد نتیجه آزمایش خون فرد مبتلا به سرطان ، بدون علامت است و امکان این نیز وجود دارد که سالم باشید و نتایج آزمایش خارج از روال عادی باشد در نتیجه تنها به یک آزمایش خون بسنده نکنید و حتما طبق توصیه های پزشک سایر آزمایش های لازم دیگر را انجام دهید.

چه آزمایشهایی برای تشخیص سرطان کاربرد دارند ؟

سیتولوژی خلط : آزمایشی است که از طریق خلط بیمار به دنبال سلول های غیر طبیعی می گردد و مخاط و سایر ذراتی را که از طریق سرفه و یا عطسه به سمت دهان هدایت می شوند ، مورد آزمایش قرار می دهد.

بیوپسی : از طریق برداشتن تکه کوچکی از بافت مشکوک با سوزن بیوپسی ، نمونه را آزمایش می کنند تا سلول های سرطانی و DNA  سلولهای تومور را مورد مطالعه قرار دهد. این آزمایش می تواند به شناسایی سرطان کمک کند و برنامه دقیقی از اثر گذاری درمان به پزشک بدهد.

 تست CBC  یا شمارش گلبول های خونی : در این تست مقدار گلبول های سفید ، قرمز و پلاکت ها را در خون اندازه میگیرند و میزان هموگلوبین ، اندازه گلبول های قرمز را مورد مطالعه قرار می دهند. لازم به توضیح است که وجود گلبولهای سفید بیش از اندازه در خون نشانگر درگیری یک قسمت از بدن در اثر التهاب ، عفونت و یا حتی سرطان است.

تجزیه و تحلیل سیتوژنیک : با انجام این آزمایش تغییرات در کروموزوم ها مشاهده می شود و کروموزوم های موجود در بافت ها ، استخوان ، خون و مغز استخوان را آنالیزر می کند.

آزمایش نشانگر تومور : نوعی آزمایش است که در آن موادی را که به واسطه سلول های سرطانی بدن و سلول های معمولی تولید می شوند ، اندازه گیری می کنند.

آزمایش های تصویر برداری که در تشخیص سرطان بکار می رود

آزمایشات تصویر برداری به پزشک کمک می کند تا از وجود توده در بدن مطلع شود و نسبت به درمان سریع آن اقدام نماید از جمله روش های تصویر برداری که برای انواع سرطان مورد استفاده قرار می گیرد شامل سی تی اسکن ، ام آر آی ، اسکن استخوان ، پت اسکن ، سونوگرافی ، بیوپسی و ... استفاده می باشد.

سی تی اسکن : از یک دستگاه متصل به کامپیوتر استفاده می شود و اشعه ایکس تولید می کند و برای تولید عکس از زوایای مختلف بدن کاربرد دارد.

ام آر آی : در ام آر آی از یک آهنربای قوی با امواج رادیویی برای تولید تصاویر از داخل بدن استفاده می شود.

اسکن استخوان : این اسکن نوعی اسکن هسته ای است که برای شناسایی و بررسی نواحی غیر طبیعی و آسیب در استخوان ها کاربرد دارد که معمولا برای تشخیص سرطان یا سایر مشکلات استخوان مورد استفاده قرار می گیرند. در این آزمایش مقداری مواد رادیو اکتیو به صورت وریدی به بیمار تزریق می شود. 

تشخیص سرطان در مرکز تصویربرداری نگاه در رشت

چنانچه ذکر شد برای تشخیص سرطان از انواع تصویربرداری پزشکی نظیر سونوگرافی ، سی تی اسکن ، ام آر آی و نمونه برداری یا بیوپسی استفاده می شود که همه این موارد در مرکز تصویربرداری نگاه در رشت انجام می گیرد و در این راه از بهترین پزشکان و رادیولوژیست های استان کمک گرفته می شود. بدین جهت در صورتی که پزشک برای تشخیص اولیه سونوگرافی تجویز کرد می توانید از طریق سامانه نوبتدهی مرکز تصویربرداری نگاه در رشت ( با ارسال عدد یک به شماره 10004928 و دریافت لینک سامانه ) اقدام کنید.

در صورتی که از سامانه نوبتدهی مرکز نگاه استفاده کنید می توانید علاوه بر نوبتدهی آنلاین از خدمات پذیرش آنلاین هم استفاده کنید تا پذیرش بیمه ای یا آزاد و پرداخت هزینه را هم قبل از نوبت خود انجام دهید و در روز نوبت در صف طولانی پذیرش و صندوق معطل نشوید. همچنین برای موارد سرطان عموما سی تی اسکن و ام آر آی تزریقی تجویز می شود که باید بصورت حضوری به بخش نوبتدهی مرکز تصویربرداری نگاه در رشت ، برای نوشتن دارو و پر کردن فرم و نوبت گرفتن مراجعه نمایید.

از سوی دیگر برای انجام انواع نمونه برداری ها از کبد ، کیسه صفرا و برست ، تیروئید و دیگر نقاط بدن تحت گاید سونوگرافی و یا سی تی اسکن می توانید بصورت حضوری برای نوبت گرفتن به بخش نوبتدهی مرکز تصویربرداری نگاه در رشت مراجعه نمایید تا پزشک رادیولوژيست مربوطه پس از معاینه و ویزیت بیمار سوزن بیوپسی و دیگر وسایل مورد نیاز را برای تهیه به شما ارائه دهد.

شماره تماس : 0133417 - 09116184803

اینستاگرام : https://instageram.com/tasvirbardarinegah

سایت : https://nmamic.ir/

آدرس : رشت – بلوار انصاری – روبروی بانک سپه – کوچه مسعود