‹ بازگشت

روشهای تشخیص سیروز کبدی

سیروز کبدی یکی از بیماری های مزمن و پیش رونده کبد است که در نتیجه آسیب طولانی مدت به سلول های کبدی و جایگزینی آن ها با بافت فیبروتیک ایجاد می شود. این فرآیند موجب تغییر در ساختار و عملکرد کبد شده و در صورت عدم تشخیص و درمان به موقع ، می تواند به نارسایی کبدی یا کارسینوم هپاتوسلولار منجر شود.

 از آنجا که سیروز در مراحل اولیه معمولا بدون علامت است ، لذا شناسایی به موقع آن اهمیت زیادی دارد. در ادامه انواع مختلف روشهای تشخیص سیروز کبدی به طور جامع بررسی می شود.

آشنایی با انواع روشهای تشخیص سیروز کبدی

معاینه بالینی و بررسی علائم :

اولین مرحله در تشخیص سیروز ، گرفتن شرح حال دقیق از بیمار و انجام معاینه فیزیکی است. پزشک معمولا به علائمی مانند خستگی مزمن ، کاهش اشتها ، یرقان ، تورم شکم ، ورید های عنکبوتی روی پوست و قرمزی کف دست توجه می کند. در معاینه ممکن است بزرگی کبد یا طحال و وجود مایع در شکم مشخص شود. با این حال باید توجه داشت که بسیاری از این علائم در مراحل پیشرفته بیماری ظاهر شده و برای تشخیص زود هنگام کافی نیست.

مقالات دیگر : سیروز کبدی چیست و تفاوت آن با فیبروز کبدی

آزمایش خون :

آزمایش های خونی ابزار مهمی برای بررسی وضعیت عملکرد کبد هستند و می توانند سرنخ های اولیه از وجود سیروز را ارائه دهند:

• آنزیم های کبدی ( ALT و AST ) : در مراحل اولیه افزایش می یابند ، اما در مراحل پیشرفته ممکن است به سطح طبیعی برگردند.
• بیلی روبین : بالا بودن سطح بیلی روبین نشانه کاهش توانایی کبد در متابولیسم و دفع مواد زائد است.
• آلبومین سرم : کاهش آلبومین نشان دهنده افت قدرت سنتز پروتئین در کبد است.
• تست های انعقادی (  PTو  INR) : اختلال در این تست ها ناشی از کاهش تولید فاکتور های انعقادی توسط کبد است.
• شمارش پلاکت ها : کاهش تعداد پلاکت می تواند نشان دهنده فشار خون بالای ورید پورت و بزرگی طحال شود.

این آزمایش ها به تنهایی تشخیص قطعی ایجاد نمی کند ، اما ترکیب آنها تصویری کلی از عملکرد کبد ارائه می دهد.

تصویر برداری پزشکی :

روش های تصویر برداری نقش کلیدی در شناسایی تغییرات ساختاری کبد دارند :

سونوگرافی : رایج ترین و در دسترس ترین روش است که با استفاده از امواج فراصوت اندازه کبد ، بافت ناهمگن ، وجود ندول ها ، بزرگی طحال و تجمع مایع در شکم را ارزیابی می کند.

الاستوگرافی : فیبرواسکن کبد روشی غیر تهاجمی با امواج فراصوت است که میزان سفتی بافت کبد را اندازه گیری می کند. هرچه کبد سفت تر باشد ، احتمال وجود فیبروز یا سیروز بیشتر است.

سی تی اسکن و MRI : در موارد پیچیده تر و تشخیص عوارضی مانند سرطان ، ام آر آی با کنتراست ویژه می تواند جزئیات دقیقی از بافت کبد و جریان خون نشان دهد.

بیوپسی کبد :

بیوپسی همچنان به عنوان استاندارد طلایی برای تشخیص قطعی سیروز در نظر گرفته می شود. در این روش ، نمونه کوچکی از بافت کبد برداشته و زیر میکروسکوپ بررسی می شود تا میزان فیبروز و التهاب مشخص گردد. اگرچه این روش اطلاعات بسیار دقیقی ارائه می دهد ، اما به دلیل ماهیت تهاجمی و خطراتی مانند خون ریزی و درد ، امروزه کمتر مورد استفاده قرار می گیرد و معمولا زمانی تجویز می شود که سایر روش ها نتوانند پاسخ قطعی بدهند.

مقالات دیگر : نوبتدهی سونوگرافی در رشت

روش های نوین و در حال توسعه :

پیشرفت های اخیر در علوم پزشکی باعث معرفی روش های دقیق تر و غیر تهاجمی برای تشخیص سیروز شده است :

1. الاستوگرافی با ام آر آی : این روش دقت بالاتری نسبت به فیبرو اسکن دارد و امکان بررسی دقیق تر تغییرات سفتی کبد را فراهم می کند.
2. تست های سرولوژیک فیبروز : آزمون هایی مانند Fibro test  یا APRI با ترکیب نتایج آزمایش خون ، میزان فیبروز کبدی را تخمین می زنند.
3. بیومارکر های ژنتیکی و پروتئینی : تحقیقات جدید نشان داده اند که برخی مولکول ها در خون می توانند به عنوان شاخص های حساس برای تشخیص زود هنگام سیروز عمل کنند.

جمع بندی

سیروز کبدی فرآیندی چند مرحله ای است که از معاینه بالینی و آزمایش های خون آغاز می شود و در صورت نیاز با تصویر برداری پیشرفته یا بیوپسی تکمیل می گردد. امروزه ، روش های غیر تهاجمی مانند الاستوگرافی و تست های سرولوژیک توانسته اند تا حد زیادی جایگزین بیوپسی شوند و امکان تشخیص سریع تر و ایمن تر را فراهم کنند. از آنجا که شناسایی زود هنگام بیماری می تواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند ، مراجعه منظم بیماران در معرض خطر و انجام غربالگری های لازم اهمیت بالایی دارد.

مرکز تصویربرداری نگاه – مارلیک – آتیه رشت

شماره تماس : 0133417 - 09116184803

اینستاگرام : https://instageram.com/tasvirbardarinegah

سایت : https://nmamic.ir/

آدرس : رشت – بلوار انصاری – روبروی بانک سپه – کوچه مسعود