‹ بازگشت

تشخیص آندومتریوز رحم با استفاده از ام آر آی

آندومتریوز یکی از شایع ترین بیماری های التهابی زنان است که به دلیل وجود بافت آندومتر ، در خارج از حفره رحم به وجود می آید بطوریکه این بافت ممکن است تخمدان ها ، لوله های رحمی ، دیواره لگن و حتی روده یا مثانه را درگیر کند. علائم شایع این بیماری شامل درد مزمن لگنی ، ناباروری ، قاعدگی های دردناک و درد هنگام رابطه جنسی است.

از آنجایی که آندومتریوز میتواند با بیماری های دیگر لگنی اشتباه گرفته شود ، تشخیص دقیق آن اهمیت بالایی دارد. در این زمینه تصویر برداری ام آر آی به عنوان یکی از ابزار های تصویر برداری پیشرفته و غیر تهاجمی ، نقش چشمگیری ایفا می کند که در ادامه به تشخیص آندومتریوز رحم با استفاده از ام آر آی می پردازیم.

آندومتریوز چیست؟

آندومتریوز بیماری مزمن رحمی است که در آن بافت پوشش داخلی رحم در خارج از رحم و دیگر نواحی لگن همچون تخمدان و لوله های فالوپ و مثانه و روده و ... رشد می کند بطوریکه این بافت ها در خارج رحم تحت تاثیر تغییرات هورمونی در چرخه قاعدگی قرار گرفته و رشد کرده و ضخیم می شوند و حتی به مانند دیواره رحم شکسته می شوند و التهاب و درد شدید و خونریزی ایجاد می کنند.

اندومتریوز ممکنست در هر سنی ایجاد شود با پریودهای دردناک و با خونریزی شدید ، درد شکم و کمر و در حین رابطه جنسی ، مشکلات باروری ، گرفتگی های دردناک و ... شود.

تشخیص آندومتریوز رحم با استفاده از ام آر آی چگونه است؟

ام آر آی روشی غیرتهاجمی و ایمن برای بررسی اندام های لگن و رحم و ضمائم آن است به گونه ای که در تشخیص آندومتریوز موثر است. نوعی آندومتریوز که علائم درد شدید و مشکلات باروری به همراه دارد و DIE آندومتریوز عمیق نامیده می شود و در آن بافت اندومتر به بافتهای اطراف نفوذ می کند از جمله مواردی است که با ام آر آی لگن قابل تشخیص است.

یافته های ام آر آی در تشخیص آندومتریوز

1. تشخیص ضایعات آندومتریوم با سیگنال مختلف : در تخمدان ( آندومتریوما ) ، رحم ، رباط رحم ، مثانه ، روده و دیگر اندامهای لگن
2. آندومتریوما یا کیست های شکلاتی تخمدان حاوی خون قدیمی بصورت کیست با سیگنال مشخص
3. تشخیص ضایعات عمیق آندومتریوز یا ضایعات DIE : در رباط ساکروترال ، سپتوم رکتوواژینال و دیواره رکتوم و دیگر نقاط لگن
4. ضخیم شدن رباط
5. چسبندگی و تغییر شکل اندام های لگن

تفسیر نتایج ام آر آی برای تشخیص آندومتریوز

در تفسیر یافته های ام آر آی آندومتریوز ، صرف دیدن یک کیست یا توده کافی نیست. رادیولوژیست باید آگاهی دقیقی از الگوهای بالینی آندومتریوز ، وضعیت هورمونی بیمار و سابقه ی جراحی های پیشین داشته باشد.

مقالات دیگر : سونوگرافی بارداری NT

مزایای ام آر آی در تشخیص آندومتریوز

ام آر آی به دلیل توانایی بالا در تفکیک بافت های نرم ، امکان مشاهده دقیق ضایعات آندومترویوز را بدون جراحی فراهم می کند. بر خلاف سونوگرافی که وابسته به تجربه پزشک رادیولوژیست انجام دهنده است ، ام آر آی امکان ثبت تصاویر استاندارد و قابل بازبینی را دارد. همچنین این روش بر خلاف لاپاراسکوپی ، تهاجمی نبوده و برای بیمار خطر کمتری دارد.

یکی از مهم ترین ویژگی های ام آر آی ، توانایی آن در شناسایی ضایعات عمقی آندومتریوز است. این نوع از آندومتریوز که به آن آندومتریوز ( DIE ) گفته می شود ، می تواند بافت های اطراف رحم مانند مثانه ، راست روده و رباط های نگهدارنده رحم را درگیر کند. تشخیص دقیق و زود هنگام این ضایعات برای برنامه ریزی درمانی به ویژه در جراحی های پیچیده ، بسیار ضروری است.

نحوه آمادگی قبل از ام آر آی برای تشخیص آندومتریوز

ام آر آی لگنی برای ارزیابی آندومتریوز ، معمولا با و بدون تزریق ماده حاجب وریدی انجام می شود و ماده تزریقی آن گادولینیوم می باشد و برای بررسی درگیری احشاء استفاده از مفید است. قابل ذکر است که ام آر آی اندومتریوز باید در فاز فولیکولی چرخه قاعدگی انجام شود یعنی روز 6 تا 12 چرخه تا ضخامت آندومتر در حداقل میزان خود بوده و ارزیابی راحت تر انجام گیرد.

شب قبل از انجام ام آر آی آندومتریوز باید روغن کرچک برای تخلیه روده ها مصرف شود و پس از آن چیزی میل نشود تا ام آر آی انجام گردد.

نحوه انجام ام آر آی برای تشخیص آندومتریوز

1. در ابتدا بیمار باید لباسهای خود را با لباس یکبار مصرف عوض کرده و تمامی وسایل فلزی و موبایل و طلا و ... را از خود دور کند.
2. پرستار ورید بیمار را به جهت تزریق ماده حاجب می گیرد و بیمار بر روی تخت ام آر آی دراز می کشد و دستگاه کویل مخصوص لگن بر روی قسمت لگن بیمار قرار می گیرد.
3. تصویربرداری ام آر آی لگن برای تشخیص اندومتریوز عموما حدود یکساعت زمان می برد و از ابتدای تصویربرداری با امواج رادیویی و میدان مغناطیسی بدون تزریق انجام می شود و سپس ماده گادولونیوم به ورید بیمار تزریق شده و در ادامه تصاویر دیگری از رحم و لگن و بافتهای اطراف گرفته می شود.

مقالات دیگر : آیا ام آر آی مغز خطر دارد؟

محدودیت ام آر آی برای تشخیص آندومتریوز

با وجود دقت بالای ام آر آی ، این روش نیز محدودیت هایی دارد بطوریکه تشخیص ضایعات سطحی آندومتریوز که تنها چند میلی متر است ، به دلیل محدودیت در تفکیک پذیری فضایی ، دشوار است. همچنین در بیمارانی که دچار حرکت زیاد حین تصویر برداری ، یا زمینه نفخ شدید دارند ، ممکن است کیفیت تصاویر کاهش یابد. در این موارد ترکیب ام آر آی با سایر روش ها مانند سونوگرافی ترانس واژینال می تواند اطلاعات ارزشمندی از شرح حال بیمار بدهد.

از سوی دیگر  همه مراکز تصویربرداری ام آر آی لگن برای تشخیص اندومتریوز به دلایل مختلف انجام نمی دهند و هزینه این روش تصویربرداری نیز از سونوگرافی لگن بیشتر می باشد. اگرچه ام آر آی تشخیص اندومتریوز را آسان می سازد اما تشخیص قطعی با نمونه برداری یا لاپاراسکوپی امکانپذیر است.

آیا آندومتریوز درمان دارد ؟

درمان آندومتریوز بسته به شدت علائم ، سن بیمار و تمایل به باروری متفاوت است. روش های درمان در سه دسته کلی قرار می گیرند که شامل:

• درمان دارویی : هدف از این درمان کاهش درد ، کند کردن رشد بافت آندومتر نابجا و بهبود کیفیت زندگی است.
• درمان جراحی : این درمان زمانی پیشنهاد می شود که داروها موثر نباشند ، کیست های آندومتریوما بزرگ شده باشند ، و یا امکان باروری برای بیمار وجود نداشته باشد.
• روش های مکمل : این روش ها شامل فیزیوتراپی لگن ، تغییر سبک زندگی و تغذیه سالم و یا استفاده از داروهای گیاهی است.

نتیجه گیری

ام آر آی در تشخیص آندومتریوز دیگر صرفا یک مرحله از فرایند تشخیص نیست ، بلکه بخش جدایی ناپذیر از استراتژی مدیریت بیمار است. این فناوری با ترکیب تصویر سازی پیشرفته ، تحلیل عملکردی ، و ادغام با داده های بالینی ، افق تازه ای در مدیریت بیماری گشوده است.

مرکز تصویربرداری نگاه – مارلیک – آتیه رشت

شماره تماس : 0133417 - 09116184803

اینستاگرام : https://instageram.com/tasvirbardarinegah

سایت : https://nmamic.ir/

آدرس : رشت – بلوار انصاری – روبروی بانک سپه – کوچه مسعود